piątek, 14 października 2011

Okres nowosumeryjski

Okres nowosumeryjski to okres w historii Mezopotamii, trwający w latach 2116-2005 p.n.e. (wczesna epoka brązu). Wtedy po raz ostatni Sumerowie panowali nad Mezopotamią.
   W 2116 r.p.n.e. władca miasta Uruk, Utuhengal, wypędził Gutejów z Mezopotamii. Potem zaczął tworzyć scentralizowane państwo i zmusił do uznania swej zwierzchności przez wielu lokalnych władców. W 2110 r.p.n.e. został pokonany przez swojego gubernatora miasta Ur, Ur-Nammu. Na ponad sto lat panowanie nad Mezopotamią przejęła tzw. III dynastia z Ur.

komputerowa rekonstrukcja zigguratu z Ur
   Władcy III dynastii z Ur:

  • Ur-Nammu (panował w latach 2113-2096 p.n.e.) po uniezależnieniu się od Uruk, podbił jeszcze m.in. miasto Lagasz; jako pierwszy spisał prawo w jednym kodeksie; zbudował też wiele monumentalnych budowli, w tym pierwsze zigguraty (budowle sakralne z Mezopotamii w kształcie szerokiej wieży).
  • Szulgi (panował w latach 2096-2048 p.n.e.) był twórcą potęgi swego państwa; zreformował armię i podjął szereg wypraw do Elamu i Asyrii. 
  • Amar-Suen (panował w latach 2048-2038 p.n.e.) poprowadził wyprawy do Elamu i gór Zagros; bronił kraju przed pierwszymi atakami Amorytów.
  • Szu-Suen (panował w latach 2038-2030 p.n.e.) walczył z coraz większymi masami koczowniczych Amorytów; wielu z nim pozwolił się osiedlić i stymulował ich asymilację, poprzez nadanie im czasowo pól uprawnych i pastwisk.
  • Ibbi-Suen (panował w latach 2030-2005 p.n.e.) był ostatnim władcą dynastii; za jego panowania wzmógł się napór ze strony Amorytów, co spowodowało masowe wypowiadanie posłuszeństwa przez gubernatorów i dowódców wojskowych. Jako pierwsze były Elam i miasto Esznunna ok. 2027 r.p.n.e.     Później amorycki wódz Naplanum opanował Larsę, a Umma i Lagasz odmówiły płacenia daniny. W 2017 r.p.n.e. posłuszeństwo wymawia Iszbi-Erra, namiestnik Isin, który przejął zwierzchnictwo nad centrum religijnym w Nippur. W 2005 r.p.n.e. Elamici w sojuszu z Larsą najechali i złupili Ur, a Ibbi-Suena uprowadzili. 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz