sobota, 24 września 2011

Okres akadyjski

Okres akadyjski jest to okres w historii Mezopotamii, trwający w latach 2316-2154 p.n.e. (wczesna epoka brązu). Charakteryzuje się on władzą dynastii akadyjskiej nad całą Mezopotamią. Dynastia ta wywodziła się z ludu, zwanego dzisiaj Akadyjczykami. Panowali nie tylko nad Mezopotamią, ale też nad Elamem, Syrią i prawdopodobnie Lewantem. Stolicą państwa był Akad (od którego pochodzi nazwa dynastii i ludu). Nad pozostałym terytorium rządził,  za pomocą lokalnych dynastii,  kontrolowanych przez namiestników królewskich, dysponujących wojskiem. Doprowadzili tym do większej centralizacji władzy.

Władcy imperium akadyjskiego:

  • Sargon Wielki był założycielem dynastii akadyjskiej i pierwszego na świecie imperium. Najprawdopodobniej pochodził z niższych warstw społecznych. Został dworzaninem króla Kisz, Urzababy. Uczestniczył w obaleniu go. Prawdopodobnie dzięki kupcom akadyjskim, przejął władzę w państwie w 2334 r.p.n.e. Pokonał Lugalzagesiego w 2316 r.p.n.e. i przejął po nim władzę w całym Sumerze. Założył Akad, niedaleko Kisz. Podbił potem i zwasalizował Elam. Zmarł w 2279 r.p.n.e.
  • Synowie Sargona: Rimusz (panował w latach 2278-2270 p.n.e.) i Manisztusu (panował w latach 2269-2255 p.n.e.) musieli zmierzyć się z buntami miast sumeryjskich i Elamitów. Rimusz utracił północne terytoria, a Manisztusu - Elam.
  • Naram-Sin (panował w latach 2254-2218 p.n.e.) był synem Manisztusu. Za jego panowania Akad osiągnął szczyt swej potęgi. Prowadził on liczne kampanie wojenne. Zdobył Eblę i Mari (znajdujące sięna terenie Syrii). Walczył też z Amorytami i Hurytami. Odeprał najazdy Lulubejów z gór Zagros. Po wielu latach ujarzmił bunt w południowym Sumerze.
  • Szar-kali-szarri (panował w latach ok. 2217-2193 p.n.e.) był synem Naram-Sina. Za jego panowania Mezopotamia była co chwila najeżdżana przez Gutejów i Lulubejów z gór Zagros, koczowniczych Amorytów oraz Elamitów. Władca nie uporał się z najazdami  i po jego śmierci nastąpił w kraju chaos i bezkrólewie). 
  • Dudu (panował w latach 2188-2169 p.n.e.) położył kres bezkrólewiu i uporządkował państwo, które obejmowało tylko okolice miasta Akad. 
  • Szu-durul (panował w latach 2168-2154 p.n.e.) był ostatnim władcą z dynastii akadyjskiej. Jego państwo upadło w wyniku najazdu Gutejów.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz